Eskiyurt Göleti yanındaki mandıra hangi izinle faaliyet gösteriyor?

Akçakent ilçe merkezine yaklaşık bir kilometre uzaklıkta, meşe ormanlarıyla çevrili Eskiyurt Göleti, bir dönem ilçenin önemli mesire alanlarından biri olarak biliniyordu. Ancak göletin yakınında faaliyete başlayan mandıradan geldiği öne sürülen hayvansal atıklar nedeniyle suyun renginin değiştiği, bölgede ağır koku oluştuğu ve çok sayıda balığın öldüğü iddiaları 2023 yılında kamuoyuna yansımıştı.

Yerel ve ulusal basında yayımlanan haberlerde, mandıranın yapımı için Akçakent Belediye Meclisi tarafından Eylül 2018’de izin verildiği belirtilmişti. Kararda, işletmenin çevreyi kirletmesi, atık sularını doğaya bırakması veya hayvan atıklarını gelişigüzel boşaltması durumunda yapı ruhsatı ile yapı kullanma izinlerinin iptal edileceği ve tesisin kapatılacağı yönünde hüküm bulunduğu aktarılmıştı. Buna rağmen mandıranın faaliyetine devam ettiği ve öngörülen yaptırımların uygulanmadığı ileri sürülmüştü. 

Parsel kayıtları yeni soru işaretleri oluşturdu

Aradan geçen sürenin ardından bu kez mandıranın hukuki statüsüne ilişkin yeni iddialar gündeme geldi. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Parsel Sorgu Sistemi üzerinden yapılan incelemede, mandıranın üzerinde bulunduğu belirtilen taşınmazların niteliğinin “tarla” olarak kayıtlı olduğu görüldü.

Söz konusu kayıtlar, işletmenin tarım arazisi üzerinde hangi izinlere dayanılarak kurulduğu ve faaliyete geçtiği yönündeki tartışmaları yeniden başlattı. Bölgede yaşayan bazı vatandaşlar, parsellerin hâlen tarla vasfında bulunmasını ruhsatsızlık iddiasını güçlendiren bir veri olarak değerlendirirken; yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının kamuoyuna açıklanmasını istedi.

2018’de verilen karar ruhsat mı, ön izin mi?

Ortaya çıkan tablo, 2018 yılında alınan belediye meclisi kararının hukuki niteliğini de tartışmaya açtı. Söz konusu karar doğrudan bir yapı ve çalışma ruhsatı mıydı, yoksa gerekli belgelerin tamamlanması şartına bağlı bir ön izin niteliği mi taşıyordu?

Mandıraya ait yapı ruhsatının hangi tarihte ve hangi numarayla düzenlendiği, yapı kullanma izin belgesinin bulunup bulunmadığı, işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilip verilmediği henüz kamuoyuna açıklanmış değil. Ayrıca tarım arazisinin bu amaçla kullanılabilmesi için İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden uygunluk alınıp alınmadığı ve işletmenin hayvansal atık yönetim planının bulunup bulunmadığı da yanıt bekleyen başlıklar arasında yer alıyor.

Gölet temizlendi, kirliliğin kaynağı ne oldu?

Eskiyurt Göleti’nde 2025 yılında DSİ koordinasyonunda dip çamuru, yosun ve birikmiş atıkların temizlenmesine yönelik çalışma başlatılmıştı. Göletin yeniden mesire ve eko-turizm alanı olarak değerlendirilmesi hedeflenirken, kirliliğe yol açtığı ileri sürülen kaynağın denetlenip denetlenmediğine ilişkin açık bir bilgilendirme yapılmadı.

Kamuoyu şimdi Akçakent Belediyesi, Kırşehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden kapsamlı bir açıklama bekliyor. İşletmenin yapı ve çalışma ruhsatlarının, tarımsal amaçlı yapı izinlerinin, denetim tutanaklarının ve gölette yapılan su analizlerinin açıklanması; hem ruhsatsızlık iddialarının aydınlatılması hem de benzer bir çevre kirliliğinin yeniden yaşanmaması açısından önem taşıyor.

Eskiyurt Göleti’nde artık yanıtlanması gereken temel soru şu: Çevreyi kirlettiği gerekçesiyle kapatılması gündeme gelen mandıra, faaliyete başladığı günden bu yana mevzuatın gerektirdiği bütün izinlere gerçekten sahip miydi?