14 Kasım 2018

 

  • Kırşehir ve yöresinde ilk yerleşim bundan 7000 yıl önce Kaman’ın Kasabası Çağırkan Kasabası Kalehöyük’te başladı.
  • Kırşehir’in ilk ismi Hititçe Aque Saravanae’dir.(M.Ö. 1850-1200).Su şehri anlamına gelmektedir.
  • Hititlerden önce Frigler’in (M.Ö. 1200-675) , Kimmerler’in (M.Ö. 675) ; Medlerin (M.Ö. 580), Perslerin (M.Ö. 546-332) , Makedonyalıların ve Kapadokya Krallığının (M.Ö. 332, M.S. 17) eline geçen Kırşehir daha sonra Romalıların (M.S. 395) ve Bizanslıların (M.S. 395-1074) hudutlarına dahil olmuştur.
  • Roma , Bizans döneminde ismi önce Mokisos (Mocissus) olmuştur.
  • Daha sonra Pernasos denmiştir.Daha sonra da Justinianapolis olarak söylenmiştir.
  • Selçuklular döneminde Gülşehri ismini alan bu şehrin ismi daha sonra Kırşehir ismini almıştır.
  • Medlerin yaptığı büyük yağmadan sonra en büyük tahribatı Araplar 638’de yapmıştır.Araplar şehri 709’da ikinci defa yağmaladı.
  • Pontuslar Kırşehir’i ele geçirmeye çalıştı (M.S. 111)
  • 1074 yılları arasında Selçuklu egemenliğine geçmiş ve bu tarihten sonra Türkmen yurdu haline geldi.
  • 1120’de Danişmentlilerin eline geçti.
  • 1174’de Kırşehir tekrar Anadolu Selçukluların sınırlarına dahil oldu.
  • 1186’da 2. Kılıçarslan ülkeyi 11 oğlu arasında paylaştırmış ve Kırşehir Muineddin Mesud’un payına düştü.
  • 1236’da Muineddin Mesud öldürüldü ve Kırşehir tekrar merkeze bağlandı.
  • Gıyaseddin Keyhüsrev yaptığı yardımdan dolayı Kırşehir’i Muzaffereddin Muhammed’e verdi.
  • Baba İshak önderliğinde ayaklanan Türkmenler Boztepe’de ormanın konakladı.Bu sırada Selçuklu ordusu ormanı ateşe vererek 80 bin Türkmen’i yakarak öldürdü (1240)
  • Türkmenlerin ayaklanmasını fırsat bilen Moğollar Anadolu üzerine saldırıya girerek 1243 yılında Kösedağ Savaşında yendikleri Selçukluları kendilerine vergi veren bir devlet haline getirdi.
  • Şemseddin İsfehani Moğol Hükümdarının da izni ile Kırşehir’e ita amiri ve subaşı oldu.
  • Aynı tarihlerde Kırşehir’e Horasan’dan gelen Ahi Evran döneminde Kırşehir Ahiliğin merkezi oldu.
  • Anadolu’da karışıklıklar çıkması üzerine 1256’da Moğollar Baycu Noyan komutasında Anadolu’yu ikinci kez istila ederek katliamlar yaptı.
  • 1262’de Nurettin Cacabey Moğollar tarafından Kırşehir’e Vali ve komutan olarak atandı.
  • Ünlü Türk Tasavvuf  ve filozofu Hacı Bektaş-ı Veli 1271 tarihinde hayata gözlerini yumdu.
  • 1277 yılında Kıpçak Türkü Baybars komutasındaki Memluk Ordusu ile İlhanlı-Selçuklu ordusu Elbistan Ovasında yapılan savaşı Baybars kazandı.Çok sayıda Moğol’u imha eden Baybars esir düşen Cacabey’i serbest bıraktı.
  • 1284’de III. Gıyaseddin Keyhüsrev İlhanlı hükümdarının emri ile boğduruldu ve yerine II. Mesut geçti.
  • Moğollar Kırşehir’i yaylak ve Kışlak olarak kullanmaya başladı.1296’da Baycu Noyan bağımsızlığını ilan edince İlhanlılar’ın gönderdiği ordu ile Baycu Noyan arasında Malya ovasında yapılan savaşı İlhanlılar kazandı ancak Kırşehir büyük bir yıkıma uğradı.
  • Mesut İlhanlı Hükümdarı Mahmut Gazahan’ın çağrısına uyarak Tebriz’e gidince ülke dört mali bölgeye ayrılarak Kırşehir o dönemin Maliye Bakan’ı Şerafettin Osman’a verildi.O da yasa dışı yollarla vergi toplayarak halkı canından bezdirdi.
  • İç karışıklıklara daha fazla dayanamayan Anadolu Selçuklu Devleti 1308’de yıkıldı ve Anadolu Beylikleri dönemi başladı.
  • 1317-1340 yılları arasında Kırşehir’de karışıklık hakimdi.
  • 1340 yılında İlhanlıların zaafından faydalanan ve Moğollarla birlikte Anadoluya gelen Uygur Türk’ü Eretna Beyi Alaaddin Ali Kırşehir’i ele geçirdi.
  • Eretna Beyi Alaaddin Ali , yaptığı yardımlardan dolayı , Kadı Burhaneddin’i vezir yaptı.Alaeddin Bey ölünce Kadı Burhaneddin kendisine ayaklanan Amasya Emiri Hacı Şadgeldi’yi saf dışı bırakarak 1381’de bağımsızlığını ilan etti.
  • 1389’da Kara Tatarlar’ın önderi Mürüveddin Bey Kırşehir’i ele geçirerek Kadı Burhaneddin’e teslim etti.
  • Kırşehir Valisi Adil Şah döneminde Kadı Burhaneddin Osmanlı’ya karşı cephe aldı.
  • 1394’de Timur’un Anadolu’ya hareket etmesi üzerine onu destekleyen Karamanoğulları Kırşehir’i ele geçirerek yağmaladı.
  • Timur’un geri dönmesi üzerine Kadı Burhaneddin Karamanoğulları’nın üzerine yürüyerek onları cezalandırdı.
  • 1396’da Kayseri Valisi Şeyh Müeyyeddin ayaklandı ve Kadı Burhaneddin’i yenerek öldürdü.
  • 1398’de Yıldırım Beyazıd döneminde Kırşehir Osmanlılara geçti.
  • 1399’da Hindistan seferinden dönen Timur tekrar Anadolu’ya yöneldi ve 1402’de Ankara Savaşında Yıldırım Beyazıd’ı yenerek Kırşehir’i tekrar Karamanoğullarına verdi.Kırşehir isminin bu dönemde verildiği rivayet ediliyor.
  • Bu sırada Kırşehir ve çevresi bu kez de Dulakdiroğulları Beyliği’nin tarafından ele geçirildi.
  • Beyazıd zamanında (1421-1451) Kırşehir tekrar Osmanlıların eline geçti.
  • Yavuz Sultan Selim döneminde (1512-1520) baş gösteren Celali isyanları sırasında Kırşehir yağma ve tahribata uğradı.
  • 1528’de Kalender isimli bir tarikatçı ile Divane Dündar’ın başlattığı isyanda Kırşehir yine büyük tahribata uğradı.
  • 1560’da Kırşehir Beyi Memiş Bey döneminde Haki ve Sürhap zorbaları tarafından başlatılan isyanda Kırşehir Halkı büyük eziyet ve zulüm gördü.
  • Kırşehir Sancak Beyliği’ne vekalet eden Piri ile Subaşısı (komtanı) yasal olmayan vergiler toplayarak halkı canından bezdirdi.
  • 1580’de bu kez medrese öğrencilerin başlattığı isyanda Kırşehir yine büyük zarar gördü.
  • 1584’de Medrese öğrencilerinin isyanı zorla bastırıldı ancak isyanı bastırmak için gönderilen Manisa Valisi Şehzade Mehmet’in adamları otuzar kırkar kişilik çeteler halinde Kırşehir’in köylerini basarak suçsuz insanları öldürerek mallarına el koydular.
  • Yine bu dönemde baş kaldıran Sekban bölüklerinden Körbahaddin ve Hüseyin adlı mültezimler , Tokat’ta Kurt ve Kulakkesen Mehmet isimli iki yeniçeri ile birlikte Ulahlı Köyü’nü bastı ve Kırşehir’e büyük zarar verdi.Bu arada beylerbeyinin askerleri de soyguna katıldı.
  • 1604-1605’de Hızır isimli bir diğer zorba 500-600 kişilik bir güçle Kırşehir’i talan etti.Hızır’ın öldürülmesi üzerine onun yerine geçen Kethüdası da aynı zulmü yaptı.
  • 1607’de Celali ele başlarından Tavil Ahmet ve Karakaş tarafından Kırşehir bir kez daha talan edildi.
  • 1607’de yine Tavil Ahmed’in kardeşi Meymun 7 bin kişilik bir eşkıya topluluğu ile Kırşehir’i basarak yağmaladı anca Kuyucu Murat Paşa’nın gayreti ile yakalanarak öldürüldü.
  • Kırşehir de dahil 4 sancağın muhafızı Kurt Ahmet Paşa’nın ‘’Tanrı tanımaz, kabre sığmaz , dargan’’ isimli askerleri Kırşehirlilerin evini basarak istedikleri eve yerleşerek Kırşehirlilerin kaçmasına neden oldu.
  • 1607 Kırşehir Sancak Beyliği’ne Muharrem Beyin atanması üzerine Kurt Ahmet Paşa Kayseri’ye kaçtı.
  • 1613 Yılında Boz-Ulusun dağılmasıyla Kırşehir’e ikinci kez büyük bir Türkmen göçü yaşandı.Kırşehir’in nüfusunun büyük bölümünü oluşturan Karacakurtlar , Dulkadirliler ve Yabanlılar Kırşehir’e yerleştiler.
  • 1649’da ayaklanan Gürcü Abdünnebi’yi Kırşehir Sancak Beyi Konya Ovasında yakalayarak öldürdü.
  • Devlet otoritesinin boşluğundan dolayı ortaya çıkan Ayanlar da Kırşehir’de etkili oldular.1777’de Kırşehir Çapanoğulları’nın eline geçti.
  • Kırşehir I. Abdülmecid zamanında (1839-1861) Çapanoğullarının etki alanı dışında kadı ve bu dönemde durgunluk geçiren Kırşehir 1831’de Karaman Eyaletine bağlandı.
  • 1838 ve 1871-1874 tarihleri arasında Kırşehir’de başgösteren iki ayrı kıtlık yıllarında pek çok can kaybı oldu.
  • 1870’de Kırşehir Belediyesi kuruldu.
  • 1877’de Devlet Sahnamesi ile Sancak yapıldı ve Konya’dan alınarak Ankara’ya bağlandı.Avanos, Keskin ve Çiçekdağı İlçeleri Kırşehir’e bağlandı.
  • 1881-1994 tarihleri arasında meydana gelen çekirge istilasında Kırşehir büyük maddi zarara uğradı.
  • 1892’de Kırşehir’e bağlı Hacıbektaş ve Mucur nahiye yapıldı.
  • 1902’de baş gösteren veba salgınında çok sayıda Kırşehirli özellikle çocuklar hayatını kaybetti.
  • 1908 tarihli Devlet Sahnamesi ile Keskin Ankara’ya bağlandı.1918’de Mucur ilçe yapıldı.
  • Kurtuluş Mücadelesi için Samsun’a ayak basan Mustafa Kemal Paşa 21 Aralık 1919’da Mucur’a ,22 Aralık’ta Hacıbektaş’a , 24 Aralık’ta ise Kırşehir’e geldi.Mustafa Kemal Atatürk daha sonra 25 Aralık tarihinde Kaman’a geçti ve oradan da Ankara’ya doğru yol aldı.
  • 23 Nisan 1920’de açılan TBMM’de Kırşehir’i temsilen Hacıbektaşlı Cemalettin Çelebioğulları , Bekir Kocaoğlu , Ali Cevdet Seçkin , Ahmet Müfit Kurutluoğlu , Rıza Silsüpür , Mehmet Sadık Sevtekin ve Yahya Galip Kargılı milletvekili olarak seçildi.
  • 1921’de bağımsız mutasarraflık olan Kırşehri’nin ismi Kırşehir olarak değiştirildi.
  • 1924 Anayasasına göre kurulan 74 ilden biri olan Kırşehir’e Mecidiye (Çiçekdağı) , Avanos , Mucur , Hacıbektaş ve Kaman bağlandı.
  • Maaşını alamayan öğretmenlerin şikayeti üzerine 1-2 Şubat 1934 günü Atatürk Kaman ve Kırşehir’i ikinci kez ziyaret etti.
  • 19/04/1938’de meydana gelen dempremde Akpınar Bölgesinde büyük yıkım , can ve mal kaybı yaşandı.
  • 1 Eylül 1944’de Kırşehir bağlı Kaman Nahiyesi ilçe yapıldı.
  • 1945’de Kırşehir’e şarap fabrikası kuruldu.
  • 14 Mayıs 1950’de Kırşehir’in yetiştirdiği ünlü politikacı Osman Bölükbaşı Milletvekili seçilerek TBMM’ye girdi.
  • 1947’de Kırşehir Kız Meslek Lisei öğrenime açıldı.
  • 1948’de Kırşehir Endüstri Meslek Lisesi eğitim ve öğretime başladı.
  • Kırşehir’e bağlı olan Hacıbektaş 1948’de , Kozaklı ise 1954 yılında ilçe yapıldı.
  • 1954 yılında Osman Bölükbaşı yeniden Milletvekili seçilerek meclise girdi.Buna kızan Adnan Menderes 20 Temmuz 1954 tarihinde Kırşehir’i ilçe yaparak o tarihte ilçe olan ancak İl yapılan Nevşehir’e bağladı.Mucur , Avanos , Kozaklı ve Hacıbektaş Nevşehir’e , Çiçekdağı Yozgat’a , Kaman ise Ankara’ya bağlandı.
  • 1957 yılında seçimler yaklaşınca Adnan Menderes Kırşehir’i tekrar il yaptı.Ancak Hacıbektaş , Avanos ve Kozaklı Nevşehir’de kaldı.
  • 1982 yılında Petlas faaliyete geçti.
  • 1928’de çıraklık ve eğitim merkezi açıldı.
  • 28 Temmuz 1982’de Kırşehir Eğitim Enstitüsü , Eğitim Yüksek Okulu haline getirilerek Gazi Üniversitesine bağlandı.
  • Kırşehir’e bağlı 04/07/187’de Akpınar , 09/05/1990’da Akçakent ve Boztepe İlçe yapıldı.
  • 22/10/2000’de Şeker Fabrikası Faaliyete geçti.
  • 06/02/2002’de Osman Bölükbaşı 91 yaşında hayata gözlerini yumdu.
  • 17/03/2006’da Ahi Evran Üniversitesi Kuruldu.
  • 24 Eylül 2012 tarihinde Ünlü Türk Halk Ozanı Neşet Ertaş yaşamını yitirdi.

 

YORUMLAR
YORUMLAR 2 Yorum Yapıldı.
  • Çok güzel bir derleme olmuş. Şimdiye kadar Kırşehir de yerel habercilik adına bu kadar güzel çalışan olmamıştır. Tebrik ediyor başarılarınızın devamını diliyorum
    30 Kasım 2018 11:06
  • Lan ne bu kırşehiri perişan etmiş gelen yağmalamış giden yağmalamış bildiğin küçük emrah filmini bizim orda cekselermis reytingler havada uçuşurmuş... var olsun şirin kırşehirin cefakar yiğit evlatları
    15 Kasım 2018 06:25

SOSYAL MEDYA BİZİ TAKİP EDİN