67 Yıllık enerji devinin ömrü 50 yıl daha uzatılacak

Kırşehir’de yer alan Hirfanlı Barajı ve Hidroelektrik Santrali’nde kapsamlı rehabilitasyon çalışmaları yürütülüyor. Yapımına 1953 yılında başlanan, ilk üniteleri ise 1959’da devreye alınan Hirfanlı HES, yaklaşık 67 yıldır Türkiye’nin enerji üretimine katkı sunmaya devam ediyor. Toplam 4 üniteden oluşan ve 128 megavat kurulu güce sahip olan santral, bugüne kadar yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik üretti. Yıllık ortalama 250 milyon kilovatsaat üretim gerçekleştiren Hirfanlı HES’in, yaklaşık 160 bin hanenin enerji ihtiyacını karşılayacak düzeyde elektrik sağladığı belirtiliyor. Santralde yürütülen rehabilitasyon çalışmalarıyla hem üretim verimliliğinin artırılması hem de tesisin ekonomik ömrünün uzatılması hedefleniyor. Bu kapsamda türbin veriminin yüzde 87,9 seviyesinden yüzde 94,15’e çıkarılması planlanıyor. Verimde sağlanacak artış sayesinde aynı miktarda su kullanılarak yılda yaklaşık 15 gigavatsaat ilave elektrik üretimi yapılması öngörülüyor. Bu artışın, yaklaşık 10 bin konutun yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek büyüklükte olduğu ifade ediliyor. Modernizasyon yüzde 92 yerlilik oranıyla yürütülüyor Hirfanlı HES’teki rehabilitasyon çalışmaları, yerli teknoloji kullanımı açısından da dikkat çekiyor. Projede yüzde 92 yerlilik oranına ulaşılması hedeflenirken, türbin tasarımı TEMSAN, jeneratör yenileme çalışmaları EÜAŞ Jeneratör Fabrikası, kontrol ve otomasyon sistemleri ise EÜAŞ tarafından yürütülüyor. Kritik bileşenlerin geliştirilmesi sürecinde TÜBİTAK MAM da görev alıyor. Çalışmalarla birlikte hidroelektrik santrallerinde yabancı tedarikçilere olan lisans, bakım ve güncelleme bağımlılığının azaltılması amaçlanıyor. Rehabilitasyonun tamamlanmasının ardından Hirfanlı HES’in ekonomik ömrünün en az 40-50 yıl daha uzatılması planlanıyor. İlk ünitenin modernizasyon sürecinin ise bu yıl sonunda tamamlanması bekleniyor. Türkiye’nin 1983 yılında ilk yüzde 100 yerli türbinine ev sahipliği yapan Hirfanlı HES’in, rehabilitasyon sonrasında Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kriterlerini de karşılaması hedefleniyor. Bu sayede santralin yalnızca elektrik üretimine değil, aynı zamanda şebeke dengeleme ve frekans düzenleme hizmetlerine de daha etkin katkı sunması bekleniyor. EÜAŞ Hidrolik Santraller Daire Başkanı Gökhan Kaya, santralde zamanla ekipman yaşlanmasına bağlı verim kayıpları yaşandığını belirterek, yürütülen çalışmaların bu kayıpları gidermeyi amaçladığını ifade etti. Kaya, eskiyen türbinlerde verimin yüzde 87 seviyelerine kadar düştüğünü, yeni tasarım ve rehabilitasyon çalışmalarıyla ünitelerin yüzde 94 seviyelerinde verimle çalışmasının beklendiğini kaydetti. Rehabilitasyonun yerli ve milli imkânlarla yapılmasının ayrıca önem taşıdığını vurgulayan Kaya, ilk ünitenin tamamlanmasının ardından diğer ünitelerin de kademeli olarak modernizasyona alınacağını söyledi. Kaya, son yağışlara ilişkin değerlendirmesinde ise Kızılırmak Havzası’nın yağışlardan en az etkilenen havzalardan biri olmasına rağmen Hirfanlı rezervuar alanında ciddi bir yükselme izlendiğini belirterek, önümüzdeki günlerde su seviyesindeki artışın devam etmesinin beklendiğini ifade etti.