Dağdan şehre indi: Kırşehir’de karaca seferberliği

Kırşehir’de doğal yaşamın nadir görülen türlerinden biri olan karaca, kent merkezine kadar inerek vatandaşlar tarafından görüntülendi. Doğal yaşam alanı Kırşehir’in hemen kuzeydoğusunda bulunan Kervansaray Dağları olan karacanın, yolunu kaybettikten sonra önce Özbağ bölgesine, ardından da insan hareketliliği ve çevresel baskı nedeniyle Kırşehir kent merkezine ulaştığı öğrenildi. Kent merkezinde bir süre dolaştığı görülen karaca, vatandaşların cep telefonu kameralarına yansıdı. Görüntüler kısa sürede dikkat çekerken, durum Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ekiplerine bildirildi. Ekipler Yakalamak İçin Çalışma Başlattı İhbar üzerine harekete geçen Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ekipleri, karacayı zarar vermeden yakalayarak yeniden doğal yaşam alanına bırakmak için çalışma başlattı. Ancak kent merkezindeki hareketlilik ve hayvanın ürkek yapısı nedeniyle ekiplerin ilk müdahalesinde karaca yakalanamadı. Karacayı arama çalışmalarının devam ettiği, ekiplerin hayvanı strese sokmadan kontrollü şekilde yakalamaya çalıştığı belirtildi. Yakalanması halinde karacanın yeniden doğal yaşam alanı olan Kervansaray Dağları’na bırakılacağı öğrenildi. Doğal Yaşam Alanı Kervansaray Dağları Alınan bilgilere göre Kırşehir çevresinde sayıları oldukça az olan karacalar, özellikle Kervansaray Dağları çevresinde yaşamını sürdürüyor. Bölgenin dağlık ve ormanlık yapısı, yaban hayatı açısından önemli bir yaşam alanı oluştururken, zaman zaman yolunu kaybeden ya da çevresel etkiler nedeniyle yön değiştiren karacaların yerleşim alanlarına kadar inebildiği ifade ediliyor. Uzmanlara göre bu tür durumlarda vatandaşların hayvana yaklaşmaması, kovalamaması, beslemeye çalışmaması ve görüntü almak amacıyla kalabalık oluşturmaması gerekiyor. Çünkü karacalar, insan baskısı karşısında kolayca paniğe kapılabilen hassas yaban hayvanları arasında yer alıyor. Karacanın Nesli Tükenme Tehlikesi Altında mı? Karaca, bilimsel adıyla Capreolus capreolus, geyikgiller familyasına ait zarif ve ürkek bir yaban hayvanı olarak biliniyor. Uluslararası değerlendirmelere göre karaca, dünya ve Avrupa ölçeğinde IUCN sınıflandırmasında “Least Concern / Asgari Endişe” kategorisinde yer alıyor. Bu, türün küresel ölçekte doğrudan nesli tükenme tehlikesi altında kabul edilmediği anlamına geliyor. Ancak Avrupa Çevre Ajansı’nın EUNIS verilerinde türün Bern Sözleşmesi kapsamında korunan fauna türleri arasında değerlendirildiği de görülüyor. Bu nedenle karacanın dünya genelindeki durumu “kritik tehlike” düzeyinde olmasa da, yerel popülasyonlar açısından durum farklılık gösterebiliyor. Özellikle İç Anadolu gibi karacaların sınırlı alanlarda ve düşük sayılarda görüldüğü bölgelerde her birey, doğal dengenin korunması açısından ayrı önem taşıyor. Türkiye’de Koruma ve Mevzuat Kapsamında Türkiye’de karaca, av ve yaban hayatı mevzuatı kapsamında izne tabi ve koruma yaklaşımıyla değerlendirilen türler arasında yer alıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2025-2026 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu kararları; avlanma bölgeleri, av dönemleri ve av türleri gibi konuların her yıl komisyon kararıyla düzenlendiğini bildiriyor. Ayrıca 2025-2026 av dönemi için yayımlanan tazminat bedelleri cetvelinde karaca için 45 bin TL tazminat bedeli yer alıyor. Bu bedel, yasak avlanma veya yaban hayatında eksilmeye yol açan müdahaleler karşısında uygulanacak yaptırımlar kapsamında değerlendiriliyor. Vatandaşlara Uyarı: Yaklaşmayın, Kovalamayın, Bildirin Kent merkezinde görülen karacaya ilişkin en önemli uyarı, vatandaşların bilinçli hareket etmesi yönünde oldu. Karacayı görenlerin hayvana yaklaşmaması, kalabalık oluşturmaması ve yakalamaya çalışmaması gerekiyor. Böyle bir durumda yapılması gereken en doğru hareket, Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerine ya da ilgili güvenlik birimlerine bilgi vermek. Uzmanlara göre karacanın kent merkezinde uzun süre kalması hem hayvanın güvenliği hem de trafik ve insan hareketliliği açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle ekiplerin müdahalesi, hem yaban hayvanının korunması hem de kent güvenliği açısından önem taşıyor. Kervansaray Dağları’nın Ekolojik Önemi Bir Kez Daha Ortaya Çıktı Kırşehir kent merkezine kadar inen karaca, Kervansaray Dağları’nın yalnızca doğal güzellikleriyle değil, yaban hayatı varlığıyla da önemli bir ekolojik alan olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Bölgede sayıları sınırlı olan karacaların varlığı, Kırşehir’in doğal yaşam zenginliği açısından dikkat çekici bir değer taşıyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerinin arama çalışmaları sürerken, karacanın güvenli şekilde yakalanarak yeniden Kervansaray Dağları’ndaki doğal yaşam alanına bırakılması bekleniyor.