Kırşehir'de 17 Ekim'de Gözler Gökyüzüne Çevrilecek

Kırşehir, 800 yıllık gökbilim mirasını bilim meraklılarıyla buluşturacak özel bir etkinliğe hazırlanıyor. Kırşehir Belediyesi ve Bilim ve Amatör Astronomi Kulübü Derneği (BAAK) iş birliğiyle düzenlenen Kırşehir Halk-Bilim Buluşması, 17 Ekim 2026 Cumartesi günü Cacabey Meydanı’nda gerçekleştirilecek. Saat 15.30-21.00 arasında yapılacak ücretsiz etkinlikte söyleşiler, tiyatro, bilim yarışması, roket gösterisi ve teleskop gözlemleri yer alacak.

Cacabey’de Işık Kirliliği Ölçüldü

Etkinlik öncesinde Belediye Başkan Yardımcısı Nâzım Köksal ve belediye çalışma grubuyla BAAK Başkanı Cem Özkan, Canan Bilgi ve Atila Tınkılıç’ın katılımıyla 11-12 Eylül’de saha araştırmaları yapıldı. Kent merkezi ve çevresinde SQM cihazlarıyla gökyüzü parlaklığı ölçüldü.

11 Eylül’de Cacabey Medresesi’nde kaydedilen 17,70 mag/arcsec² değeri, şehir aydınlatmasının gece gökyüzünü ne ölçüde etkilediğini gündeme getirdi. Yoğun yapay ışık, tarihi medresenin çevresinde sönük yıldızların görülmesini güçleştiriyor. Ölçümler, bilimsel gözlemlerin yanı sıra şehirlerin gece aydınlatmasını nasıl planlaması gerektiğine ilişkin önemli soruları da beraberinde getiriyor.

Belediye Başkanı Selahattin Ekicioğlu, Cacabey Gökbilim Medresesi’nin Türk bilim tarihindeki önemine işaret ederek ışık kirliliğinin yalnızca astronomiyi değil, insan sağlığını, doğal yaşamı ve ekosistemi de etkilediğini vurguladı. Dünyadaki karanlık gökyüzü parklarını hatırlatan Ekicioğlu, Kırşehir’in bu alanda örnek çalışmalar geliştirebilecek potansiyele sahip olduğunu belirtti.

Kentteki ışık kirliliğinin azaltılması, yalnızca yıldızları daha görünür kılmakla sınırlı kalmayabilir. Doğru aydınlatma uygulamalarıyla hem çevresel etkilerin azaltılması hem de gökyüzü gözlemlerine uygun alanların turizme kazandırılması hedeflenebilir.

Aydın Sayılı’nın Mirası Anlatılacak

Buluşmada bilim tarihçisi Ordinaryüs Prof. Dr. Aydın Sayılı’nın 1947’de Cacabey Medresesi’nde gerçekleştirdiği rasat kuyusu kazısına da yer verilecek. BAAK Başkanı Cem Özkan, Sayılı’nın araştırmalarını ve medresenin gökbilim tarihindeki yerini anlatacak.

Böylece Kırşehir’in bilimsel geçmişinin özellikle çocuklara ve gençlere aktarılması amaçlanıyor. Tarihi yapının bugünün bilim etkinliğine ev sahipliği yapması, geçmişle gelecek arasında anlamlı bir köprü kurulmasını sağlayacak.

Roket Gösterisi ve Satürn Gözlemi

Programın dikkat çekici bölümlerinden biri Fevzi Çetin’in saat 17.30’daki “Roketler Havalanıyor” etkinliği olacak. Saat 19.00’da ise Atila Tınkılıç rehberliğinde teleskoplar Ay’a ve Satürn’e çevrilecek. Gözlemler hava koşullarının elverişli olması durumunda yapılacak.

BAAK Tiyatro Topluluğu’nun “İznikli Hipparkhos’un Yıldızlardan Şüphesi” gösterisi ve müzikli bilim anlatımları da ziyaretçilerle buluşacak.

Cacabey Medresesi hakkında düzenlenecek En Bilimsel Soruyu Bulma Yarışması ise 15 yaş altı ve üstü iki kategoriden oluşacak. Sorular bilimsellik, konuya uygunluk, merak uyandırma ve araştırılabilirlik bakımından yapay zekâ destekli olarak değerlendirilecek. Yapay zekâyla üretilmiş kopya sorular kabul edilmeyecek; her kategoride ilk 10 katılımcıya bilimsel hediyeler verilecek.

17 Ekim Etkinlik Programı

15.30: Canan Bilgi ile açılış

15.40: Selahattin Ekicioğlu’nun konuşması

15.50: Bilimsel soru yarışması – Kaan Penekli

16.00: Kemençe Bilim Anlatıyor – Ali Osman Kufacı

16.10: Aydın Sayılı Keşif Kazısı – Cem Özkan

16.40: İznikli Hipparkhos’un Yıldızlardan Şüphesi – BAAK Tiyatro Topluluğu

17.10: Ödül töreni

17.30: Roketler Havalanıyor – Fevzi Çetin

18.30: Çay molası

19.00: Ay ve Satürn gözlemi – Atila Tınkılıç

21.00: Kapanış

Halka açık ve ücretsiz buluşmada gönüllü kayıt masası da kurulacak. Etkinliğin, Kırşehir’de ışık kirliliği farkındalığını artırması ve astroturizm için yeni çalışmaların önünü açması bekleniyor. Cacabey’in bilim mirası, böylece günümüzün gökyüzü merakıyla yeniden buluşacak.