Buzluk Dağı’nda Stratejik Maden Araştırması: Lityum Detayı

Kırşehir’in yer altı zenginlikleri yıllardır altın, feldispat ve diğer endüstriyel mineraller üzerinden değerlendirilirken, İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bilimsel araştırma farklı bir gerçeğe dikkat çekti. Buzluk Dağı bölgesindeki kayaçlarda bulunan lityum içerikli biyotit mineralinin geri kazanılabileceğine yönelik bulgular, kentin madencilik politikalarının daha kapsamlı ele alınması gerektiğini ortaya koydu.

Atık Sayılan Mineralde Stratejik Potansiyel

İstanbul Teknik Üniversitesi araştırmacıları Zeynep Üçerler Çamur, Özgül Keleş ve Murat Olgaç Kangal tarafından hazırlanan ve 2026 yılında uluslararası Results in Surfaces and Interfaces dergisinde yayımlanan araştırmada, Buzluk Dağı'ndaki nefelin siyenit kayaçları incelendi.

Araştırmacılar, madencilik süreçlerinde çoğunlukla uzaklaştırılan biyotit mineralinin lityum içerdiğini ve uygun yöntemlerle ayrıştırılabileceğini belirledi. Üç farklı kimyasalın karşılaştırıldığı deneylerde Der A4 adlı kimyasalın daha etkili sonuçlar verdiği ortaya konuldu.

Bu bulgular, bugüne kadar yeterince değerlendirilmeyen mineral bileşenlerinin gelecekte stratejik hammadde potansiyeli taşıyabileceğine işaret etti.

Altın Ruhsatları Verilirken Başka Neler Araştırıldı?

Kırşehir’in Kervansaray Dağları çevresinde planlanan altın madenciliği faaliyetleri ise uzun süredir tartışılıyor. Defaş Madencilik tarafından Çimeli, Körpınar, Kırkpınar ve Çuğun köyleri çevresinde planlanan projeye 22 Ocak 2026 tarihinde ÇED olumlu kararı verildi. Karara karşı açılan davada 30 Haziran 2026 tarihinde bilirkişi keşfi gerçekleştirildi.

Buzluk Dağı araştırması, altın projesinin bulunduğu sahada da lityum bulunduğunu kanıtlamıyor. Ancak her iki gelişme, Kırşehir’in farklı bölgelerindeki maden potansiyelinin ne ölçüde araştırıldığı sorusunu daha önemli hale getiriyor.

Altın ve diğer endüstriyel mineraller için ruhsatlandırılan sahalarda lityum, kritik mineraller ve nadir toprak elementleri bakımından yeterli araştırma yapıldı mı?

Devlet Maden Sahalarını Yeniden İncelemeli

3213 sayılı Maden Kanunu'na göre madenler devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunuyor. Bu nedenle Kırşehir’deki mevcut arama ve işletme ruhsatlarının yalnızca şirketlerin ekonomik beklentileriyle değil, ülkenin stratejik hammadde ihtiyacı ve kamu yararıyla birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve üniversitelerin katılımıyla bölgenin kapsamlı jeolojik ve jeokimyasal envanteri hazırlanmalı. Ruhsatlı sahaların mineral çeşitliliği, ekonomik değeri ve çevresel etkileri bağımsız araştırmalarla ortaya konulmalı.

Kamu yararıyla bağdaşmadığı veya hukuki yükümlülüklerin ihlal edildiği belirlenen ruhsatlar için iptal dahil yasal seçenekler değerlendirilmeli. Stratejik kaynak potansiyeli taşıyan alanlarda kamu eliyle araştırma ve işletme alternatifleri de gündeme alınmalı.

Kırşehir’in Yer Altı Zenginliği Kimin Geleceğine Hizmet Edecek?

Lityum araştırması tek başına ticari rezerv bulunduğunu, nadir toprak elementlerinin varlığını veya mevcut ruhsatların iptal edilmesi gerektiğini kanıtlamıyor. Ancak bölgedeki minerallerin farklı ekonomik kullanım alanlarının araştırılabileceğini bilimsel olarak gösteriyor.Ayrıca Kırşehir Kent Konseyi'nin önceki laboratuvar analizleriyle ortaya koyduğunu açıkladığı stratejik ve nadir element bulguları ve İstanbul Teknik Üniversitesi'nin yeni lityum araştırması, kentin yer altı kaynaklarının yalnızca tek bir maden türü üzerinden ele alınmasının yeterli olup olmadığını sorgulatıyor.

Bu nedenle mesele yalnızca ne kadar altın çıkarılacağı değil, Kırşehir’in yer altında başka hangi stratejik kaynakların bulunduğunun belirlenmesi.

Kırşehir'in maden politikası, yalnızca bugünün şirket yatırımlarına göre değil; gelecek kuşakların hakkı, çevrenin korunması ve Türkiye'nin uzun vadeli stratejik çıkarları gözetilerek yeniden ele alınmalı.