Kırşehir'in Geleceğini Sorgulatan 42 Basamak

Kırşehir’in en büyük sorunlarından biri, belki de en güçlü olduğu alanla en zayıf kaldığı alan arasındaki uçurumda gizli. Kent, eğitim göstergelerinde Türkiye’nin üst sıralarında yer alırken iş gücü ve istihdam söz konusu olduğunda oldukça farklı bir tabloyla karşı karşıya kalıyor.

Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 2025 Sosyo-Ekonomik Göstergeler Raporu, bu çarpıcı farklılığı rakamlarla ortaya koydu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının İl SEGE-2025 araştırmasına dayanan verilere göre Kırşehir, 81 il arasında eğitim alt boyutunda 18’inci, istihdam alt boyutunda ise 60’ıncı sırada bulunuyor. İki gösterge arasındaki 42 basamaklık sıralama farkı, kentin yetişmiş insan gücünü ekonomik fırsatlara dönüştürme kapasitesinin sorgulanmasına neden oluyor.

Eğitimde İlk 20'de, Peki İş Hayatında Neden Geride?

SEGE-2025 araştırmasında 52 farklı değişken üzerinden yapılan değerlendirmede Kırşehir, genel sosyoekonomik gelişmişlik bakımından Türkiye'nin 40'ıncı ili oldu.

Ancak alt göstergeler incelendiğinde çok daha dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. Eğitimde 18'inci olan kent, rekabetçi ve yenilikçi kapasitede 56'ncı, erişilebilirlikte ise 54'üncü sırada yer alıyor.

Bu rakamlar, Kırşehir'in eğitim alanında sahip olduğu görece avantajın üretim, yenilikçilik ve istihdam alanlarında yeterince güçlü bir karşılık bulamadığına işaret ediyor.

Üstelik eğitim sıralaması doğrudan sınav başarısını, istihdam sıralaması da yalnızca işsizlik oranını ifade etmiyor. Her ikisi de farklı değişkenlerden oluşturulan gelişmişlik göstergelerini yansıtıyor.

Her 100 Kişiden Yalnızca 43,5'i İstihdamda

Raporda yer alan TÜİK verileri, istihdam sıralamasındaki geriliğin günlük ekonomik hayata ilişkin göstergelerde de karşılığının bulunduğunu gösteriyor.

2024 yılında Türkiye genelinde istihdam oranı yüzde 49,5 olarak hesaplanırken Kırşehir'de bu oran yüzde 43,5'te kaldı. İş gücüne katılım oranı da Türkiye genelindeki yüzde 54,2 seviyesine karşılık Kırşehir'de yüzde 47,9 olarak gerçekleşti.

Aynı dönemde Türkiye'de işsizlik oranı yüzde 8,7 iken Kırşehir'de yüzde 9,2 olarak kaydedildi.

Başka bir ifadeyle Kırşehir'de yalnızca işsizlik değil, çalışma çağındaki nüfusun ekonomik faaliyetlere katılımı açısından da önemli bir gelişme alanı bulunuyor.

Üniversite Büyüyor, Kent Aynı Ölçüde Büyüyebiliyor mu?

Eğitim göstergeleri ise farklı bir hikâye anlatıyor. Kırşehir'de ortaöğretimde net okullaşma oranı yüzde 92,60 ile Türkiye ortalaması olan yüzde 87,98'in üzerinde bulunuyor.

Kentte ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim gören öğrenci sayısı da 2018 yılında 16 bin 392 iken 2024 yılında 19 bin 796'ya yükseldi.

Ancak bir şehirde üniversite öğrencilerinin sayısının artması, o şehirde nitelikli istihdamın da aynı ölçüde büyüdüğü anlamına gelmiyor.

Asıl mesele, eğitim kurumlarında kazanılan bilgi ve becerilerin yerel sanayiye, teknolojiye, girişimciliğe ve sürdürülebilir iş olanaklarına ne ölçüde aktarılabildiğinde düğümleniyor.

Göç Rakamları da Dikkat Çekiyor

Kırşehir'in ekonomik geleceği açısından değerlendirilmesi gereken bir diğer gösterge ise göç.

Rapora göre Kırşehir, 2024 yılında 11 bin 390 kişi göç alırken 12 bin 511 kişi göç verdi. Böylece kentin net göçü eksi 1.121 kişi olarak gerçekleşti.

Bu veriler, göç edenlerin hangi yaş grubunda bulunduğunu veya hangi nedenle şehirden ayrıldığını tek başına açıklamıyor. Ancak istihdamdaki zayıf görünümle birlikte değerlendirildiğinde Kırşehir'in nüfusunu ve yetişmiş insan gücünü kentte tutabilme kapasitesini daha önemli hale getiriyor.

Kırşehir'in Sorunu Eğitim Değil, Eğitimi Ekonomik Güce Dönüştürmek Olabilir

Ortaya çıkan tablo, Kırşehir'in geleceğine ilişkin kalkınma politikalarında yalnızca okul, üniversite ve eğitim yatırımlarının değil, bunlarla bütünleşen ekonomik yatırımların da belirleyici olması gerektiğini gösteriyor.

Nitelikli sanayi yatırımlarının artırılması, üniversite ile üretim sektörleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi, genç girişimciliğin desteklenmesi ve yeni istihdam alanlarının oluşturulması bu nedenle önem taşıyor.

Çünkü bir şehrin eğitimli insan yetiştirmesi kadar, o insanlara gelecek kurabilecekleri ekonomik imkânlar sunabilmesi de gerekiyor.

KOP'un ortaya koyduğu tablo, Kırşehir'e yalnızca iki farklı sıralama göstermiyor; kentin kalkınma modelinin hangi noktada güçlendirilmesi gerektiğine ilişkin önemli bir tartışmanın da kapısını aralıyor.

Ve geriye belki de raporun bütün rakamlarından daha önemli bir soru kalıyor:

Kırşehir, insanını yetiştiren ama yetiştirdiği insan için yeterli ekonomik fırsatı oluşturamayan bir şehir olmaya devam mı edecek, yoksa eğitimdeki gücünü ekonomik kalkınmanın temel dayanağına mı dönüştürecek?