Bölge ile ilgili kritik uyarı: gerilim kontrolden çıkabilir

Kırşehirli akademisyen ve ulusal televizyon kanallarında uzun süredir Ortadoğu’daki gelişmeleri değerlendiren Dr. Muhammed Mazhar Şahin, bölgede son günlerde tırmanan İsrail–İran gerilimini gazetemize değerlendirdi. Şahin, yaşanan sürecin yalnızca iki ülke arasındaki bir askeri gerilim olarak okunamayacağını, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nin dahil olması halinde çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme riskinin ciddi biçimde arttığını söyledi. İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırının haftalardır beklendiğini ifade eden Şahin, İsrail medyasında yer alan haberlere atıf yaparak İran’daki üst düzey hedeflerin vurulduğuna ilişkin iddiaların dikkat çekici olduğunu belirtti. Şahin, “Cumhurbaşkanlığı konutu, Genelkurmay Başkanlığı konutları, bazı bakanlık yerleşkeleri ve üst düzey askeri yetkililere yönelik saldırı haberleri, eğer doğrulanırsa bunun sıradan bir operasyon değil, doğrudan devletin karar alma mekanizmasına yönelik bir hamle olduğunu gösterir” dedi. İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’e yönelik saldırı girişiminin hedefe ulaşmadığı ve güvenli bir bölgeye nakledildiği yönündeki bilgilerin de bölgedeki tansiyonu daha da artırdığını vurgulayan Şahin, “Bu tür üst düzey hedeflere yönelik hamleler, yalnızca askeri değil, psikolojik ve stratejik bir mesaj içerir. Bu, ‘komuta zincirine ulaşabiliyorum’ demektir” değerlendirmesinde bulundu. “ASLINDA HER ŞEY İRAN’IN VERECEĞİ KARŞILIĞA BAĞLI” Şahin’e göre sürecin en kritik aşaması, İran’ın nasıl bir karşılık vereceği. İran’ın doğrudan İsrail’i mi hedef alacağı, bölgedeki Amerikan unsurlarına mı yönleneceği yoksa dolaylı ve vekil güçler üzerinden mi misilleme yapacağı sorusunun belirleyici olacağını ifade eden Şahin, şu değerlendirmede bulundu: “Eğer İran sert ve kapsamlı bir askeri karşılık verirse, savaşın bölgesel ölçekte yayılma riski ciddi biçimde artar. Özellikle ABD unsurlarının hedef alınması, çatışmayı iki ülke arasındaki gerilimden çıkarıp çok daha geniş bir savaşa dönüştürebilir. Bu nedenle İran’ın atacağı adım yalnızca askeri değil, stratejik ve jeopolitik sonuçlar doğuracaktır.” “KARAR ALMA MEKANİZMASI ZAYIFLAMIŞ OLABİLİR” İran’daki üst düzey siyasi ve askeri isimlerin hedef alındığı yönündeki haberlerin, Tahran yönetiminde kısa süreli bir koordinasyon zafiyetine yol açabileceğini belirten Şahin, “Cumhurbaşkanı, bakanlar, Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanlarının konutlarının hedef alındığına dair bilgiler var. Kimlerin bu saldırılarda isabet aldığı ya da hayatını kaybettiği henüz net değil. Ancak bu durum, karar alma süreçlerinde geçici bir zayıflama yaratabilir” dedi. Şahin, İran sisteminde nihai kararın dini lider ve güvenlik yapıları tarafından alındığını hatırlatarak, “Dolayısıyla sembolik hedeflerin vurulması ile stratejik karar merkezlerinin etkisiz hale getirilmesi aynı şey değildir. Ancak üst düzey kayıplar doğrulanırsa, misilleme baskısı artacaktır” ifadelerini kullandı. “BÖLGE HASSAS BİR EŞİKTE” Ortadoğu’nun uzun süredir düşük yoğunluklu gerilimler üzerinden ilerlediğini, ancak bu kez doğrudan devlet merkezlerinin hedef alınmasının farklı bir tablo ortaya koyduğunu vurgulayan Şahin, “Bölge çok hassas bir eşikte. Kontrollü bir misilleme süreci yaşanabilir; ancak yanlış bir hesap ya da aşırı sert bir karşılık zincirleme bir tırmanışa yol açabilir” değerlendirmesinde bulundu. Muhammed Mazhar Şahin, sürecin bundan sonraki seyrinin tamamen İran’ın vereceği karşılığa bağlı olduğunu belirterek, “Tüm soruların cevabı, Tahran’ın nasıl bir yanıt vereceğinde gizli” dedi.